5.7 C
Toronto
Sunday, March 29, 2020

Kinh tế Canada trên đà sụt giảm, nay các dự án đường ống dẫn dầu & khí đốt lại bị thổ dân cản trở

Bài Liên Quan

- Advertisement -

Bùi Nguyên Đức

Canada nơi đang có đến 634 Quốc gia đầu tiên (FN = First Nations). Vì vậy, chỉ cần một trong số nầy có vấn đề cần phải biểu tình chống đối, tất cả số FN còn lại hưởng ứng không cần quan tâm đến hành động của họ sẽ gây tổn thất cho đất nước Canada to lớn đến đâu?

Trên đây là một hiện tượng nhiêu khê và thường xuyên lặp đi lặp lại trên đất nước Canada, gần như bất tận. Trong khi đó, láng giềng Hoa kỳ cũng có thổ dân Mohawk cùng nguồn gốc như Canada. Nhưng rất ít khi xảy ra các xáo trộn tương tự.

Nguyên nhân từ đâu? Vì hệ thống Luật pháp Canada có liên quan về quyền lợi của thổ dân (the Indigenous People), đang có vấn đề sai trái nghiêm trọng. Theo một số dự đoán, nếu các Chánh đảng cầm quyền không sớm có chính sách cải tổ (reform) hợp lý và minh bạch, nó sẽ tiếp tục gây xáo trộn cho đất nước Canada trong lâu dài. Vụ tranh chấp của cộng đồng Thổ dân Wet’suwet’en Nations đang diễn ra, đối với Dự án “the Trans Mountain Expansion Project and the Coastal GasLink line”, đã bắt nguồn từ phán quyết có tên “the Delgamuukw decision” của Tòa án Tối cao Canada đưa ra vào năm 1997.

Theo đó, từ nhiều thập niên trước cộng đồng Thổ dân Wet’suwet’en Nations, gồm 13 bộ tộc khác nhau đã cùng đứng đơn kiện chính phủ British Columbia, đòi chủ quyền thừa kế từ tổ tiên của họ trên diện tích 58,000 cây số vuông thuộc khu vực phía bắc B.C. Quyền thừa kế nầy chẳng có  giấy hay bằng chứng cụ thể nào. Nhưng sau gần 2 thập niên tranh cãi, cuối cùng Tòa Thượng thẩm B.C. đã bác đơn của Wet’suwet’en Nations. Tuy nhiên, họ đã không bỏ cuộc tiếp tục khiếu nại lên Tòa án Tối cao Canada. Vào năm 1997 Tòa nầy đã chấp nhận cho cộng đồng thổ dân Wet’suwet’en Nations có chủ quyền22,000 cây số vuông, trong khu vực nầy. Nhưng phán quyết có tên “the Delga muukw decision”, đã bỏ ngỏ điều khoản áp dụng chi tiết và cụ thể. Chỉ nói một cách chung chung, “Về mọi trao đổi phải xuyên qua thương lượng giữa Wet’suwet’en Nations và Chính quyền địa phương”. Khi cuộc tranh chấp xảy ra, một số nhà Nghiên cứu đã xem đây như là, “the unfinished business of the Delga muukw decision” (Quyết định dở dang của Delgamuukw / Kathleen Martens / APTN). Theo đó, phán quyết cần phải có Điều khoản giới hạn quyền hạn của mỗi bên sẽ đến đâu, nhằm tránh sự lạm dụng đưa đến tranh chấp như hôm nay.

Mặt khác, trên thực tế diện tích 22,000 cây số vuông, cho dù thuộc chủ quyền thừa kế của Wet’suwet’en Nations. Nhưng nằm trong lãnh thổ thuộc quyền quản lý của tỉnh bang B.C. Dự án đường ống dẫn “khí đốt thiên nhiên hóa lỏng” (LNG / Liquefied Natural Gas) có ngân khoản xây dựng $7.3 tỷ, có chiều dài 670 cây số, nhưng chỉ xuyên qua lãnh thổ thuộc chủ quyền thừa kế của Wet’suwet’en dài 190 cây số. Đây cũng là Dự án Kinh tế huyết mạch không riêng của tỉnh bang BC, trong đó có cộng đồng thổ dân Wet’suwet’en, mà còn đối với đất nước Canada. Theo dự toán trong vòng 40 năm khai thác tỉnh bang BC sẽ thu về tối thiểu $40 tỷ tiền thuế lợi tức. Đồng thời, nền KT Canada có thêm nhiều ngàn việc làm, và hàng trăm tỷdollars lợi nhuận.Tuy nhiên, để bênh vực cho hành động chống đối của mình, Wet’suwet’en Nations viện dẫn đường ống nầy sẽ gây ô nhiễm cho môi trường. Và gây nguy hiểm đến tính mạng đối với thổ dân khi chúng bị rò rỉ, hay tai nạn gây phát nổ v.v… Sự cáo buộc nói trên bị giới am tường về Môi trường, và tình trạng rủi ro của hệ thống đường ống dẫn nhiên liệu. Cho rằng “đánh giá quá đáng” (over stimate) của Wet’suwet’en Nations. Đồng thời, trước khi bắt tay vào xây dựng Chính quyền các cấp, cũng như chủ nhân Đầu tư đã thương lượng, và được các Trưởng Bộ tộc (Chief of Bands) được dân cử đồng thuận. Trong khi đó, Na’Mok chỉ là thủ lãnh hay chief thừa kế của Wet’suwet’en, không do dân bầu. Nhưng đã đơn phương phát động cuộc Biểu tình, gây thiệt hại to lớn cho nền Kinh tế Canada?

CHÍNH PHỦ LIBERAL THẤT BẠI TRONG CỐ GẮNG HÒA GIẢI & CHƯA CÓ DẤU HIỆU THỔ DÂN SẼ SỚM CHẤM DỨT CUỘC BIỂU TÌNH?

Liên tiếp trong 2 ngày Thứ bảy và Chủ nhựt (15&16/2/2020) tuần qua, Bộ trưởng Phục vụ Thổ dân Marc Miller của Nội các Liberal, đã có các cuộc thảo luận trực tiếp ngoài trời với các nhóm Thổ dân Wet’suwet’en. Nhằm để tìm kiếm giải pháp hóa giải cuộc tranh chấp, đang gây vô số tổn thất cho nền kinh tế Canada, cũng như cản trở các sinh hoạt công cộng. Mặc dù, mỗi khi trả lời phỏng dành cho Báo chí Bộ trưởng Miller đều có câu trả lời giống nhau, “Cuộc thảo luận có hiệu quả và tiến bộ”. Nhưng trên thực tế các Đại diện Thổ dân cho biết họ sẽ không bao giờ ngưng các cuộc Biểu tình, chừng nào Cảnh sát không rút khỏi lãnh thổ của họ.Và Dự ánđường ống dẫn khí đốt hóa lỏng cũng không xâm phạm đất của họ.Cuộc Biểu tìnhdo chief Na’Mok của Wet’suwet’en phát động,chiếm các tuyến đường xe lửa Đông và Đông Bắc từ Quecbec, Ontario kéo dài cho đến British Columbia. Gây cho ít nhứt 4,500 toa chở hàng hóa và hành khách của Công ty bị đình trệ hoàn toàn. Theo Dennis Darby, Chủ tịch Điều hành (CEO) Hiệp hội Sản xuất và Xuất cảng Canada, “Công cuộc vận chuyển của CN Rails cực kỳ quan trọng cho công cuộc xuất cảng hàng hóa của Canada. CN Rails hằng năm đã đóng góp cho GDP Canada lên đến $200 tỷ dollar”. Do vậy, sự tổn thất mỗi ngày của 4,500 toa xe lửa nầy sẽ không nhỏ. Theo Darby, “Đây là dấu hiệu đầy rủi ro cho nền Kinh tế Canada đang hồi sa sút (slow-down).

Trong khi đó, một tuyên bố của thủ tướng Trudeau đưa ra trong cuộc Họp báo tại Berlin (Đức) hồi tuần qua, có nội dung: “Sự tranh chấp của thổ dân là mối quan tâm trên hết của tôi. Nhưng Canada là Quốc gia Pháp trị. Và Chính phủ cũng không phải ra lệnh cho Cảnh sát phải làm gì…”. Trên đây là phát biểu mới nghe qua rất tốt đẹp (very nice). Nhưng trên thực tế Trudeau chỉ nói chung chung, nhằm tránh gây bất bình cho thổ dân lẫn những nạn nhân của cuộc Biểu tình. Và rõ ràng cho đến hôm nay Chính phủ Liberal chưa có giải pháp khả thi để giải quyết cuộc tranh chấp cực kỳ nguy hiểm nói trên. Mặt khác, trong bước đầu ngồi vào ghế Thủ tướng Canada, thủ tướng Trudeau đã khởi xướng Chương trình “Tái Hòa giải” (Reconciliation) với Thổ dân. Đây là Chương trình chi tiêu đầy tốn kém, với tham vọng duy nhứt của Trudeau sẽ dùng tài trợ dồi dào, nhằm lôi kéo thổ dân hợp tác với Chính phủ để thực hiện một số Chương trình cải cách Xã hội, nằm nâng cao đời sống của Thổ dân. Tuy nhiên, đến hôm nay chương trình nầy đã hoàn toàn thất bại. Vì trong cuộc Biểu tình đang diễn Thổ dân đã khẳng định, “Chương trình Tái Hòa giải đã chết” (Reconciliation is dead”. Đây cũng là bài học rất đắt giá cho bất cứ Lãnh đạo nào của Canada, “Vấn đề tranh chấp của Thổ dân không thể giải quyết bằng tài trợ để mua chuộc, mà cần phải xây dựng một hệ thống Luật pháp trong sáng và nghiêm minh, Bình đẳng và Công bằng cho toàn bộ vấn đề”. Theo kinh nghiệm láng giềng Hoa kỳ, chỉ có Pháp luật nghiêm minh mới có thể duy trì sự ổn định xã hội trong lâu dài”.

Về triển vọng của 2 Dự án đường ống dẫn dầu và khí đốt hóa lõng. Có tên: (1) Kinder Morgan Trans-Mountain Expansion dành cho xuất cảng Dầu cát; và (2) the Coastal GasLink natural gas, dành cho xuất cảng Khí đốt thiên nhiên hóa lỏng. Theo một số nhà phân tích và đầu tư, nếu Chính phủ có biện pháp giải quyết các tranh chấp với Thổ dân sớm sủa, giúo công cuộc xây dựng đường ống sớm hoàn thành. Chúng sẽ giúp nền Kinh tế Canada trong khu vực Miền Tây Alberta, Saskatchewan, và British Columbia có mức tăng trưởng rất đáng kể. Vì 2 Dự án hệ thống đường ống dẫn dầu và khí đốt nói trên, sẽ phục vụ cho nhu cầu xuất cảng, giải tỏa các bế tắc trong tiến trình sản xuất của kỹ nghệ dầu cát. Theo lượng giá của giới Đầu tư, riêng đường ống dẫn dầu sẽ thu dụng 7,000 công nhân xây dựng, và 2,500 công nhân điều hành và vận chuyển. Và trong thời gian đến đây sẽ gia tăng mức sản xuất 300,000 barrels/ngày như hiện nay, sẽ đạt 890,000 barrels/ngày vào năm 2040. Sẽ thu về cho Ngân sách Tỉnh bang Alberta lẫn Liên bang Canada $73.5 tỷ tiền thuế. Đồng thời, cảng nước sâu và không bị tuyết phủ Westridge Marine Terminal (Vancouver), sẽ tiếp nhận các tàu chở dầu có chiều dài 245m và trọng lượng từ 80,000 – 120,000 tones. Triễn vọng của kỹ nghệ Dầu cát và Khí đốt thiên nhiên hóa lỏng tại Miền Tây Canada rất to lớn, tùy thuộc vào các tranh chấp với Thổ dân được giải quyết sớm hay muộn mà thôi. Đây là trách nhiệm của Chính phủ Trudeau (Trích tài liệu của Globe and Mail / Weigh Anchor).

Bùi Nguyên Đức

Ghi danh nhận tin

Quý độc giả có thể điền địa chỉ email vào ô bên dưới và nhấn nút Ghi Danh để nhận tin tức hàng ngày.

Leave a Reply

Canada

Canada cấm người có triệu chứng COVID-19 lên máy bay và xe lửa nội địa

Canada cấm người có triệu chứng COVID-19 lên máy bay và xe lửa nội địa

Cô gái 18 tuổi làm giả giấy xác chẩn COVID-19 để được nghỉ làm tại McDonald’s

Cô gái 18 tuổi làm giả giấy xác chẩn COVID-19 để được nghỉ làm tại tiệm McDonald’s ở Hamilton, Ontario

Canada trợ cấp $2000/tháng cho người lao động mất thu nhập do COVID-19

Canada trợ cấp $2000/tháng cho người lao động mất thu nhập do COVID-19, trong tối đa 4 tháng.

Thế Giới

Liên bang bị chỉ trích vì gởi tặng Trung Quốc 16 tấn thiết bị bảo vệ cá nhân hồi tháng 2 chống coronavirus

Liên bang bị chỉ trích vì gởi tặng Trung Quốc 16 tấn thiết bị bảo vệ cá nhân hồi tháng 2

Cố tình ho lên số thực phẩm $35000 ở siêu thị, một phụ nữ Mỹ có thể bị buộc tội khủng bố

Cố tình ho lên số thực phẩm $35000 ở siêu thị, một phụ nữ Mỹ có thể bị buộc tội khủng bố

Canada từ chối tham dự nếu Tokyo Olympics không được hoãn 1 năm

Canada từ chối tham dự nếu Tokyo Olympics không được hoãn 1 năm

Việt Nam

Hiệp Ước EVFTA: Lưỡi Gươm hay Lá Chắn

Hiệp ước thương mại EVFTA sẽ là thanh gươm của lực lượng đấu tranh dân chủ hay là lá chắn bảo vệ, duy trì vị trí lãnh đạo của đảng CSVN sẽ tùy thuộc vào ý thức và hành động của mỗi chúng ta trong những ngày tới.

Bàn Tròn Đa Tôn Giáo Liên Âu: Hoãn biểu quyết EVFTA và IPA

ai ngày trước khi Nghị Viện Âu Châu biểu quyết về Hiệp Ước Mậu Dịch Tự Do Liên Âu - Việt Nam (EVFTA) và Hiệp Ước Bảo Vệ Đầu Tư (IPA), 26 tổ chức quan tâm đến tự do tôn giáo cùng lên tiếng với 700 nghị sĩ Âu Châu, yêu cầu hoãn biểu quyết cho đến khi nhà nước Việt Nam chứng minh sự tuân thủ nghiêm chỉnh những cam kết trong các công ước LHQ mà họ đã ký kết.

Tù nhân Lương tâm Trần Thị Nga trên đường đến Hoa Kỳ

Vào lúc 1 giờ khuya ngày 10.01.2020 (giờ Việt Nam) chị Trần Thị Nga đã rời Việt Nam và trên đường...