Home » Bình Luận » Quebec chống kỹ nghệ dầu cát, Alberta đòi ly khai

Quebec chống kỹ nghệ dầu cát, Alberta đòi ly khai

Bloc Québecois của Yves-François Blanchet là đồng minh giai đoạn của Chính phủ thiểu số Liberal, đang hô hào chống dầu cát Alberta vì gây ô nhiễm môi trường. (Ảnh của Sean Kilpatrick / CP / Nov. 13, 2019)

Canada chia rẽ ai sẽ là kẻ thủ lợi ?

BÙI NGUYÊN ĐỨC

Theo sau cuộc Bầu cử 21/10/2019, Canada đang có dấu chia rẽ sâu sắc, khi Bloc Quebecois của Yves-Francois Blanchet đã để lộ lập trường chống kỹ nghệ khai thác Dầu cát tại Alberta khá quyết liệt. Trong khi đó, phong trào Miền Tây đòi ly khai (Wexit) cũng đang lập Đảng để chống Ottawa.

Vào hôm Thứ tư (13/11) tuần qua, ngay sau khi cuộc hội kiến với thủ tướng Trudeau kết thúc, Blanchet đã có cuộc họp báo trước tiền đình Quốc hội (Ottawa). Một mặt, ông ta khoe khoang Bloc Quebecois (BQ) đã thắng lớn trong cuộc Bầu cử vừa qua, thật vậy. Cho dù, BQ chỉ là chánh đảng thuộc địa bàn Tỉnh bang, nhưng chiếm số ghế 32/78 ghế tại Quebec, xếp hạng 3 chỉ sau Liberal và Conservative. Nhân dịp nầy, Blanchet tuyên bố, “…BQ sẽ không có lợi lộc gì để bỏ phiếu chống lại “Diễn văn hoạch định chính sách Liên bang” của Trudeau và lật đổ chính phủ Liberal” (…zero interest in voting against Trudeau’s throne speech and toppling the Liberals / Jason Kirby / Maclean / Nov. 13, 2019). Tất nhiên, không riêng BQ mà Conservative hay NDP cũng không muốn Chính phủ thiểu số Liberal bị sụp đổ sớm.

Về liên minh giữa BQ và Liberal, theo chúng tôi nghĩ đây chỉ giai đoạn. Vì nội tình chính trị Canada đang có dấu hiệu chia rẽ sâu sắc. Giữa Liberal và một số tỉnh Miền Tây như Alberta hay Saskatchewan, một số rạn nứt nghiêm trọng phải được sớm hàn gắn, vẫn có lợi hơn là để muộn. Trong cuộc Bầu cử vừa qua cho dù Liberal chiến thắng, nhưng đã mất gần như toàn bộ số ghế tại hai tỉnh bang Alberta và Saskatchewan. Ralph Goodale Bộ trưởng An toàn Công cộng của Nội các Trudeau, một trụ cột tại Miền Tây của đã mất ghế tại Saskatchewan. Và Amarjeet Sohi Bộ trưởng Năng lượng mất chiếc ghế khác tại Edmonton Mill Wood (Alberta). Do vậy, trong trường hợp đầy dẫy bất lợi, lại có thêm lập trường chống kỹ nghệ Dầu cát và Thay đổi Thời tiết, gần như điên cuồng của Blanchet nhắm vào Alberta, sẽ không giúp gì cho chính phủ Trudeau để giải hóa các khó khăn ở phía trước. Trong cuộc họp báo tại Ottawa khi trả lời chất vấn, Blanchet nói “Québec sẽ không bao giờ cho phép xây dựng đường ống dẫn dầu từ Alberta và Saskatchewan, xuyên qua lãnh thổ của chúng tôi. Đồng thời, cũng không có lý do gì để hỗ trợ cho Dự án xây dựng đường ống Trans Mountain Expansion tại Alberta, gây thêm ô nhiễm cho môi trường”.

Trong bài phân tích của phóng viên Lorrie Goldstein đăng trên Toronto Sun tuần qua, có tựa đề “Blanchet’s Alberta-bashing based on ignorance” (Blanchet đập Alberta không thương tiếc dựa trên căn bản ngu đần). Goldstein mô tả khi nhìn lãnh tụ BQ Blanchet, với luận điệu và thái độ hung hãn tấn công dầu cát Alberta “…giống như nhìn một đứa trẻ chạy trên hành lang trên tay cầm cây kéo”. Ám chỉ sự tấn công Dầu cát Alberta của Balanchet xuất phát từ một kẻ thiếu ý thức, một đứa trẻ chưa trưởng thành. Ông ta quên rằng Kỹ nghệ Dầu cát tại Alberta và Saskatchewan là một phần quan trọng của nền Kinh tế Canada. Đồing thời, đối với Québec cho dù Blanchet cố tình giả mù không biết chương trình “Chi trả bình đẳng” (Equalization Payment), hằng năm Quebec của Blanchet nhận không (free) trên dưới $15 tỷ, đâu có thể trên trời rơi xuống. Theo thống kê, nếu tính từ năm 2007 đến năm 2018, trong vòng 12 năm Alberta đã đóng vào quĩ nầy $239.84 tỷ, tiền thuế của dân trích từ lợi tức Dầu cát, nhưng nhận lại zero. So với Quebec đóng vào zero, nhưng nhận $171.3 tỷ. Mặt khác, khối lượng dầu tiêu thụ tại Québec hiện nay 53% từ Alberta và Saskatchewan, nhập cảng từ Hoa kỳ 40%, và Algeria 6%. Theo cuộc thăm dò dư luận do Leger thực hiện và phổ biến hồi tháng 12/2018, có 66% dân chúng Quebec muốn xử dụng dầu Alberta. Về sự an toàn vận chuyển, 45% dân chúng Québec tin vào hệ thống đường ống dẫn dầu, 14% bằng xe bồn, 13% bằng xe lửa. Do vậy, rất có thể đúng khi Thủ hiến Jason Kenney nhận xét, “Hành động chống đối Dầu cát Alberta của Blanchet không đại diện cho đa số dân chúng Québec (trích từ phân tích “How Alberta pays to Quebec’s bill” / Bobby Hristova / National Post / Nov. 15, 2019 & Global News).

CANADA CẦN CÓ CHÍNH SÁCH CÂN BẰNG GIỮA PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

Dầu cát được đánh giá như là một trong số các nguồn tài nguyên chiến lược của nền Kinh tế Canada. Và có khả năng bảo vệ sự an toàn cho nhu cầu tiêu thụ năng lượng trong nước. Trong tương lai, nếu công cuộc phát triển đường ống và hệ thống lọc dầu ổn định, kỹ nghệ khai thác Dầu cát nói riêng, hay nhiên liệu mỏ nói chung, sẽ có đóng góp quan trọng cho nhu cầu tiêu thụ trong nước và xuất cảng ra nước ngoài. Theo tài liệu của Cơ quan Tài nguyên Thiên nhiên Canada, “tính đến hôm nay trữ lượng dầu mỏ của Canada đã khám phá và sẵn sàng thẩm định, có vào khoảng 172.5 tỷ thùng (barrels). Trong số nầy Dầu cát chiếm 167.2 tỷ thùng, hay 97% trữ lượng dầu mỏ của Canada. Một phần lớn thuộc 2 tỉnh Alberta và Saskatchewan. Mức khai thác dầu của Canada xếp vào hàng thứ 4th trên thế giới, xấp xỉ 5.2 triệu thùng ngày / ngày. Tuy nhiên, do thiếu hệ thống đường ống vận chuyển cũng như thị trường tiêu thụ. Do vậy, nay mức sản xuất đang sụt giảm chỉ còn 4.58 triệu thùng / ngày. Các nhà đầu tư hy vọng nếu Chính phủ Trudeau có chính sách hiệu quả, và thị trường tiêu thụ được mở rộng. Những năm đến đây, kỹ nghệ khai thác Dầu cát tại Canada sẽ có cơ hội phát triển mạnh mẻ. 

Dân chúng Alberta chống Luật 69 của Liberal, cho rằng nó cản trở đà phát triển Kinh tế tại Alberta, trong đó kỹ nghệ khai thác Dầu cát là nòng cốt (Getty Images)

Về phương diện Kinh tế. Theo thống kê 2014, kỹ nghệ Dầu các tại Alberta đã thu dụng khoảng 400,000 nhân công. Đây là thời điểm mà kỹ nghệ Dầu cát đang trong tình trạng khủng hoảng, nay có thể con số nầy đã gia tăng nửa triệu. Nhân dịp nầy, Hiệp hội các nhà Sản xuất Dầu mỏ Canada (CAPP) còn cho biết thêm. Riêng tỉnh bang Quebec nơi đang chống kỹ nghệ Dầu cát tại Alberta và Sascatchewan quyết liệt. Nhưng nó đang giúp Québec có thêm 16,000 việc làm, $1.15 tỷ GDP, $215 triệu thuế đóng cho CP, và $1.2 tỷ dành cho một số hợp đồng tư nhân v.v… Các tỉnh bang khác, đặc biệt Ontario đã từng chia xẻ to lớn từ nguồn lợi Dầu cát. Vì nhiều Hợp đồng sản xuất máy móc và phương tiện phục vụ cho Kỹ nghệ khai thác Dầu cát Alberta, phần lớn do Ontario và Hoa kỳ cung cấp. Nhưng Ottawa và Québec có thể không quan tâm đến quyền lợi nói trên. Họ đã xử dụng vấn đề “Thay đổi Thời tiết” để tấn công Alberta không ngơi nghĩ. Đây là nguyên nhân gây ra sự bất mãn sâu xa trong Dân chúng cũng như giới Lãnh đạo tại 2 tỉnh bang Alberta và Saskatchewan. Theo nhà báo kỳ cựu Rex Murphy (NP), cho rằng việc Alberta đòi hỏi Ottawa, Québec, và các Tỉnh bang bên ngoài cần có sự đối xử Công bằng là đòi hỏi chánh đáng. Theo Murphy, “Albertans are not whining” (Dân chúng Alberta không phải kêu khóc để xin xỏ). Ottawa nên tự xấu hổ, và cần phải thay đổi chánh sách đối xử công bằng. Blanchet muốn dân chúng Alberta tôn trọng, đừng xử dụng chiêu bài “Thay đổi Thời tiết” để lăn mạ Alberta. Tỉnh bang Québec của Blanchet hằng năm đã được Dầu cát Alberta cung cấp hàng chục tỷ dollar. Đừng ăn cháo đá bát”

Suzuki nhà hoạt động Môi trường Canada, và các tay chân ít ỏi của ông ta, tự cho mình là câu lạc bộ của “Những nhà Hòa bình xanh” (Greenpeacers). Nhưng vừa nhận tiền hỗ trợ từ kỹ nghệ Dầu cát Alberta cho công cuộc trong sạch hóa Môi trường. Nhanh chóng quay lưng xúm nhau đả phá dầu cát không biết xấu hỗ. Họ chỉ là thiểu số, nhưng đang gây cản trở công cuộc khai thác Dầu cát, nơi đang chi ra hàng tỷ dollar để trang bị máy móc tân tiến, để cắt giảm loại khí hiệu ứng Nhà kính (to reduce GHG emissions), bị họ bỏ quên. Trong khi đó kỹ nghệ Dầu các chỉ chiếm 9% mức ô nhiễm trên toàn quốc. Trong khi đó, tình trạng Thay đổi Thờ tiết trên quả đất là hiểm họa có thật. Và mỗi người trong khả năng cho phép phải có trách nhiệm góp cho công cuộc bảo vệ Môi trường. Tuy nhiên, đối với Nhân loại ngoài nhu cầu không khí trong lành để thở, cần phải có thức ăn và các phương tiện khác để sống còn. Do vậy, “Phát triển Kinh tế và Bảo vệ Môi trường phải cân bằng và song hành với nhau”. Nguyện vọng của Dân chúng và giới Lãnh đạo Aberta hôm nay, cần chính phủ Trudeau phải có giải quyết dứt khoát, để các Dự án xây dựng đường ống dẫn dầu không bị cản trở. Luật 69 cần phải sửa đổi phù hợp,để giúp Dự án Trans Mountain Extansion xúc tiến. Theo kết quả của cuộc thăm dò Dư luận do “Viện Angus Reid” vừa thực hiện và phổ biến vào hôm Thứ ba (19/11). Ngoại trừ Québec, đa số dân chúng Canada đều khuyến cáo Chính phủ Liên bang hỗ trợ cho Tỉnh bang Dầu cát Alberta, là chính sách vô cùng có ý nghĩa.

Bùi Nguyên Đức

Check Also

Vancouver thông qua lệnh cấm ống hút nhựa và bao nylon

Vancouver thông qua lệnh cấm ống hút nhựa và bao nylon

Cuộc điều tra truy tố Trump đang ở giai đọan kết thúc

Cuộc “Điều tra Truy tố” (Impeachment Inquiry) Trump do phe Dân chủ (DC) dàn dựng, càng kéo dài càng nhàm chán và để lộ mưu đồ chính trị bẩn thỉu, chỉ nhằm phục vụ quyền lợi cho đảng DC, chứ không phải lợi ích của đất nước Hoa kỳ.

Leave a Reply