Home » Featured » Canada nộp bằng chứng tranh chủ quyền Bắc Cực với Nga, Đan Mạch

Canada nộp bằng chứng tranh chủ quyền Bắc Cực với Nga, Đan Mạch

Sau nhiều năm trì hoãn và tranh luận chính trị, Canada cuối cùng đã nộp luận cứ khoa học để tuyên bố đòi quyền kiểm soát một phần lớn của nền đại dương Bắc cực, bao gồm Cực Bắc, lên cơ quan Liên Hợp Quốc chịu trách nhiệm thẩm định nó.

Đan Mạch và Nga đã công bố bằng chứng của họ cho rằng Cực Bắc và nhiều phần của nền đại dương xung quanh nó — bao gồm bất cứ tài nguyên nào mà chúng có — nên thuộc về họ.

“Tất cả các nước liên quan công nhận rằng sẽ phải có các đàm phán về ranh giới vào một thời điểm nào đó trong tương lai,” Michael Byers, giáo sư luật quốc tế tại Đại học British Columbia.

Hôm thứ Năm 23/5/2019, Canada nộp hơn 1200 trang bằng chứng khoa học để chứng minh rằng thềm lục địa từ quần đảo Bắc cực Cao trải dài quá 200 hải lý từ bờ. Số bằng chứng này bao gồm một phần nền đại dương kéo dài từ đỉnh của Đảo Ellesmere dọc một dãy núi dưới biển tới Cực Bắc và hơn 200 km quá nó.

Nga nói rằng dãy núi dưới biển đó xuất phát từ thềm lục địa của mình. Do vậy, Nga cho rằng toàn bộ nền đại dương dọc dãy nũi từ bờ biển của Nga tới phần vượt quá Cực Bắc thuộc về nước Nga.

Đan Mạch nói rằng dãy núi liên đới với Greenland, nên nó thuộc về Đan Mạch cho tới phần lãnh hải của Nga.

“Thềm lục địa trùng lắp nhau là một phần bình thường của quy trình này,” Stefano Maron thuộc Bộ ngoại giao Canada viết trong một email.

“Tất cả năm nước ven bờ Bắc Băng Dương đã và đang làm việc hợp tác với nhau thông qua hội thảo thềm lục địa Bắc Băng Dương trong 10 năm qua.”

Canada được kỳ vọng nộp hồ sơ cách đây 5 năm mà lẽ ra đã bao gồm phần tới ngay trước Cực Bắc. Hồ sơ đó, kết quả của nhiều năm nghiên cứu tốn kém hơn 100 triệu đô-la, đã bị rút vào phút chót.

Nhiều tin tức tường thuật rằng hồ sơ đó bị hoãn không nộp do một lệnh trực tiếp từ thủ tướng lúc đó Stephen Harper; ông cho rằng hồ sơ nộp nên bao gồm vùng rộng lớn hơn. Theo các tài liệu do hãng tin The Canadian Press thu thập được, động thái đó đã gây ngạc nhiên cho cả các công chức phụ trách vấn đề này và các nước láng giềng Bắc cực của Canada.

Các chuyến thám hiểm nghiên cứu được tổ chức thêm vào mỗi mùa hè từ năm 2014 tới 2016, theo giới chức chính phủ. Số liệu về chi phí nghiên cứu không được cung cấp.

Hồ sơ nộp hôm 23/5 cho thấy có bằng chứng ủng hộ quyết định của cựu thủ tướng Harper, theo Rob Huebert, một chuyên gia Bắc cực tại Đại học Calgary.

Byers và Huebert nói rằng các cuộc đàm phán sắp tới sẽ dựa nhiều trên nguyên lý khoảng cách đồng đều (equidistance) hơn là địa lý dưới biển. Nguyên lý đó quy định rằng một ranh giới biển được vẽ dọc theo một đường có khoảng cách bằng nhau với bờ biển của các nước nằm gần nhau.

Giáo sư Byers lưu ý rằng nguyên lý khoảng cách đồng đều có thể quyết định rằng Cực Bắc thuộc về Đan Mạch. Ông nói rằng hồ sơ nộp của Canada ngầm thừa nhận điều đó vì nó dừng ở phần dọc dãy núi.

Ủy ban về Các Giới hạn Thềm Lục địa của Liên Hợp Quốc sẽ thẩm định giá trị của bằng chứng khoa học của cả ba nước. Dự kiến phải mất nhiều năm trước khi bắt đầu đàm phán.

Check Also

Nhiều vụ cháy xe ở mạn đông Toronto có thể do tranh giành địa bàn

Nhiều vụ cháy xe ở mạn đông Toronto có thể do tranh giành địa bàn

Ellen Gibb, người già nhất ở Canada, qua đời ở tuổi 114

Ellen Gibb, người già nhất ở Canada, qua đời ở tuổi 114

Leave a Reply