Home » Canada » Đại sứ Canada ở Trung Quốc từ chức vì ‘vạ miệng’ về vụ Mạnh Vãn Chu
John McCallum tới báo cáo Ủy ban Đối ngoại về vấn đề Trung Quốc hôm 18/1/2019. (Ảnh: Sean Kilpatrick/The Canadian Press)

Đại sứ Canada ở Trung Quốc từ chức vì ‘vạ miệng’ về vụ Mạnh Vãn Chu

John McCallum đã bị buộc phải từ chức đại sứ Canada ở Trung Quốc.

“Tối hôm qua tôi đã yêu cầu và chấp nhận đơn của John McCallum từ chức Đại sứ Canada ở Trung Quốc,” Thủ tướng Justin Trudeau nói trong một tuyên bố hôm thứ Bảy 26/1.

Một phát ngôn viên của thủ tướng xác nhận rằng đích thân Trudeau đã thông báo tin đó với McCallum.

Tuyên bố không cho biết lý do của việc bãi nhiệm diễn ra giữa lúc Canada đang gặp khủng hoảng ngoại giao với Trung Quốc. Sự kiện này kết thúc một tuần vô cùng gian nan cho McCallum sau khi ông đưa ra bình luận gây tranh cãi về yêu cầu của Mỹ đòi dẫn độ Mạnh Vãn Chu, giám đốc tài chính của hãng viễn thông Trung Quốc Huawei.

Hôm 22/1, McCallum, một đảng viên lâu năm của Đảng Tự do, được trích dẫn phát biểu trước các ký giả tiếng Hoa ở Toronto rằng ông nghĩ bà Mạnh có lý lẽ vững mạnh để chống bị dẫn độ sang Mỹ và nêu ra nhiều lập luận mà ông nghĩ là có thể hữu ích cho bà.

Hôm thứ Năm 24/1, ông rút lại các bình luận đó, nói rằng ông đã phát biểu sai.

Rồi, chỉ một ngày sau, ông nói với một ký giả của StarMetro Vancouver rằng sẽ “tuyệt vời cho Canada” nếu Mỹ bỏ yêu cầu dẫn độ bà Mạnh.

Ông cũng nói rằng nếu Mỹ và Trung Quốc đạt được thỏa thuận về vụ bà Mạnh, thỏa thuận đó nên bao gồm việc thả hai người Canada bị giam ở Trung Quốc.

“Chúng ta phải bảo đảm rằng nếu Mỹ có một thỏa thuận như vậy, nó cũng nên bao gồm việc thả hai người của chúng ta. Và Mỹ hiểu rất rõ điều đó,” McCallum nói với báo Star.

Cựu đại sứ Canada ở Trung Quốc Guy Saint-Jacques nói ông tin rằng những bình luận đó là giọt nước tràn ly khiến ông bị sa thải.

“Tôi nghĩ thủ tướng không có lựa chọn nào khác ngoài yêu cầu ông McCallum từ chức,” ông nói. “Theo tôi, ông ta lẽ ra đã nên dè dặt hơn một chút.”

Vụ sa thải này dường như làm xáo trộn chính sách Trung Quốc của chính phủ Canada chỉ mấy ngày trước khi Mỹ đưa ra quyết định cuối cùng về việc dẫn độ bà Mạnh và diễn ra giữa lúc Canada gặp nhiều khó khăn trong các mối quan hệ với Nga, Ấn Độ, Saudi Arabia và Trung Quốc. Hiện nay đồng minh xưa nay ở Tòa Bạch Ốc thường mâu thuẫn với chính sách đối ngoại của Canada.

Quyết định này là quá trễ theo Lãnh tụ Đảng Bảo thủ Andrew Scheer; ông đã kêu gọi Thủ tướng Justin Trudeau sa thải McCallum hồi đầu tuần, ngay sau những lời bình luận của ông.

Lúc đó, Thủ tướng Trudeau bác bỏ lời kêu gọi đó, nói rằng chính phủ ông hiện đang tập trung vào việc vận động để Trung Quốc thả hai công dân Canada Michael Kovrig và Michael Spavor, và rằng việc sa thải McCallum sẽ không đạt được mục đích đó.

“Quyết định này lẽ ra đã nên được đưa ra mấy ngày trước. Thay vì vậy, [Trudeau] đã tỏ ra yếu kém trong mảng này và làm tổn hại uy tín của Canada và khả năng của chúng ta trong việc xử lý vấn đề rất quan trọng này trong đó cách đối xử với những người Canada ở Trung Quốc hiện đang chịu ảnh hưởng của điều này,” Scheer nói với báo giới hôm thứ Bảy 26/1.

Tạm thời Jim Nickel, phó trưởng phái đoàn tại Đại sứ quán Canada ở Bắc Kinh, sẽ đại diện cho Canada tại Trung Quốc trong vai trò đại biện.

Cựu đại sứ Saint-Jacques nói việc tìm kiếm một đại sứ mới ở Bắc Kinh có thể mất nhiều tháng, càng làm căng thẳng một mối quan hệ đã rạn nứt.

“Nó càng khiến tình hình phức tạp. Theo tôi, đây là khủng hoảng tệ hại nhất với Trung Quốc kể từ khi chúng ta thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1970,” ông nói. “Có nguy cơ càng sóng gió hơn trong những tháng tới.”

Lynette Ong, một giáo sư chính trị học tại Trường Các vấn đề Toàn cầu và Chính sách Công Munk thuộc Đại học Toronto, nói rằng McCallum được mến mộ ở Trung Quốc, nên càng khó lý giải việc ông bị sa thải.

Khi McCallum đảm nhận chức đại sứ ở Bắc Kinh sau đợt điều chỉnh nội các năm 2017, ông hồ hởi nhắc tới mối liên hệ cá nhân rất gắn bó với Trung Quốc. Vợ ông là người gốc Hoa và ông có đông đảo cử tri người Canada gốc Hoa tại khu vực bầu cử trước đây của ông ở Markham, Ontario.

“Tôi nghĩ chúng ta cần ứng xử thật tế nhị với Trung Quốc,” giáo sư Ong nói.

“Sa thải người mà họ thực sự có thể tin tưởng, tôi nghĩ chúng ta cần phải giải thích với chính quyền Trung Quốc. Chúng ta cũng cần phải cứng rắn nhưng đồng thời phải dứt khoát với Mỹ rằng họ thực sự cần can dự để giúp chúng ta thoát khỏi tình thế này để hai người Canada được trả tự do.”

Check Also

Ai dám đương đầu với Trung Quốc? TNS Ngô Thanh Hải nêu gương điển hình

Đối phó sao với việc Trung Quốc bắt các công dân Canada, vi phạm nhân quyền, gián điệp: “Tống đại sứ Trung Quốc về nước,” Thượng nghị sĩ Ngô Thanh Hải nói

Rác Canada lên đường về Vancouver từ Philippines

Rác Canada lên đường về Vancouver từ Philippines

Leave a Reply