fbpx
Wednesday, August 4, 2021

Trung Quốc xử kín Spavor và Kovrig; Canada lên án thiếu minh bạch

Mới Nhất

Tiêu Điểm

Khương An

Hôm thứ Sáu 19/3/2021, thủ tướng Justin Trudeau lên án “sự thiếu minh bạch” không thể chấp nhận được của chính quyền Trung Quốc xung quanh việc xử kín hai công dân Canada Michael Spavor và Michael Kovrig, đồng thời cho biết Canada sẽ tiếp tục cố gắng đưa họ về nước.

Phiên tòa kín xét xử Spavor về các cáo buộc làm gián điệp đã kết thúc hôm 19/3 tại Liêu Ninh, còn phiên tòa kín xét xử Kovrig kết thúc hôm thứ Hai 22/3 tại Bắc Kinh.

Các phán quyết sẽ được công bố vào một ngày về sau. Tòa án Trung Quốc có tỷ lệ phán quyết có tội hơn 99%.

“Tôi xin nói rõ rằng, việc tùy tiện giam giữ họ là hoàn toàn không thể chấp nhận được, cũng như sự thiếu minh bạch xung quanh các phiên tòa này,” thủ tướng Trudeau nói hôm 19/3 tại một cuộc họp báo ở thủ đô Ottawa.

Vì sao xử kín?

Hai công dân Canada này đã bị bắt giữ tại Trung Quốc vào tháng 12 năm 2018 với cáo buộc làm gián điệp gây nguy hại cho an ninh quốc gia. Hành động này của Trung Quốc thường được coi là để trả đũa vụ Canada bắt giữ giám đốc tài chính Mạnh Vãn Chu của Huawei ở hồi đầu tháng 12/2018 tại Vancouver theo yêu cầu dẫn độ của Hoa Kỳ.

Cơ quan công tố Trung Quốc không tiết lộ chi tiết của các cáo buộc và các vụ án an ninh quốc gia thường được xử kín. Tờ báo quốc doanh Hoàn cầu Thời báo cho biết Kovrig bị cáo buộc đã sử dụng sổ thông hành phổ thông và chiếu khán kinh doanh để nhập cảnh Trung Quốc nhằm ăn cắp thông tin nhạy cảm và thông tin tình báo thông qua những người liên hệ ở Trung Quốc từ năm 2017, trong khi Spavor bị cáo buộc là nguồn tin tình báo chủ chốt của Kovrig.

Nhiều nhà ngoại giao từ đại sứ quán Canada và các quốc gia khác như Hoa Kỳ, Hà Lan, Vương quốc Anh, Pháp, Đan Mạch, Úc, Thụy Điển và Đức đã có mặt bên ngoài tòa án khi họ tìm cách vào dự phiên tòa hôm 19/3/2021. Họ không được phép vào.

Jim Nickel, đại biện tại Đại sứ quán Canada ở Trung Quốc, chỉ trích hai phiên tòa này. Ông nói với báo giới bên ngoài tòa án: “Đó không phải là một quy trình minh bạch.”

Các vỉa hè được giăng dây băng của cảnh sát và các ký giả bị chặn ở khoảng cách xa khi xe công an chớp đèn tiến vào khu nhà tòa án, nằm cạnh sông Áp Lục chia cắt Trung Quốc với Bắc Hàn.

Đại biện Nickel đã gõ cửa tòa án để xin vào dự nhưng bị từ chối. Ông được cho biết phiên tòa sẽ bắt đầu lúc 10 giờ sáng nhưng không được thông báo phiên tòa sẽ kéo dài bao lâu hoặc khi nào sẽ công bố phán quyết tuyên án.

“Họ đưa ra lý do đó là vụ án liên quan đến an ninh quốc gia, và họ tin rằng luật nội địa có thẩm quyền hơn luật quốc tế, mà thực tế là không phải như vậy. Trung Quốc quả thực có nghĩa vụ quốc tế phải cho quyền tiếp cận lãnh sự,” ông nói.

Đại biện Nickel nói rằng các hiệp ước quốc tế và song phương bắt buộc Trung Quốc phải cho phép các nhà ngoại giao Canada được dự phiên tòa. Nhưng tòa án nói rằng luật pháp Trung Quốc về các phiên tòa xét xử các cáo buộc an ninh nhà nước phủ nhận các nghĩa vụ đó.

Một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã nhắc lại lập trường đó tại một cuộc họp báo ở Bắc Kinh vài giờ sau khi phiên tòa kết thúc.

Trả lời câu hỏi của một ký giả về khiếu nại của phía Canada, phát ngôn viên Triệu Lập Kiên nói rằng vì vụ án liên quan tới bí mật quốc gia, nên nó không được xét xử công khai và không ai được tham dự phiên tòa.

Phát ngôn viên Triệu Lập Kiên cũng nói rằng chính quyền Trung Quốc sẽ tiếp tục giải quyết các cuộc tiếp xúc với lãnh sự cho hai bị cáo người Canada theo quy định của pháp luật tùy tình hình tiến triển của đại dịch.

Đại biện Nickel cho biết Canada sẽ lên tiếng phản đối với Bộ Ngoại giao Trung Quốc về việc không được dự các phiên tòa.

Để thể hiện tình đoàn kết, 28 nhà ngoại giao từ 26 quốc gia, trong đó có Hoa Kỳ, Vương quốc Anh, Đức, Úc, Hà Lan và Cộng hòa Séc, đã xuất hiện bên ngoài tòa án hôm thứ Hai 22/3, trong khi có sự hiện diện đông đảo của công an Trung Quốc.

“Chúng tôi có mặt ở đây để thể hiện sự đoàn kết. Giam giữ tùy tiện là không phải phép,” một nhà ngoại giao khác nói với hãng tin Reuters, đồng thời từ chối nêu tên vì bà không được phép phát biểu chính thức về các phiên tòa xét xử hai người Canada.

Một số nhà ngoại giao đã tháo khẩu trang khi đứng chụp ảnh chung cả nhóm bên ngoài tòa án, và mỗi người hô to cho biết họ đại diện cho quốc gia nào để giúp các ký giả biết họ là ai.

Phát ngôn viên Hoa Xuân Oánh của Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói phía Canada đã tập hợp một nhóm các nhà ngoại giao để “đổ thừa” và đang “cố ý can thiệp vào chủ quyền tư pháp của Trung Quốc”.

Canada lên án Trung Quốc thiếu minh bạch

“Ưu tiên hàng đầu của chúng tôi là cố gắng để họ được phóng thích. Chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc không mệt mỏi để đưa họ về nước càng sớm càng tốt,” thủ tướng Justin Trudeau nói hôm 19/3. “Tôi muốn cảm ơn rất nhiều đối tác quốc tế, bạn bè và đồng minh vì sự đoàn kết và ủng hộ của họ. Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục giữ liên lạc chặt chẽ với gia đình họ trong thời gian khó khăn này.”

Những lời chỉ trích của thủ tướng Trudeau tương tự các phát biểu của Ngoại trưởng Marc Garneau hôm 17/3. Ngoại trưởng Garneau cũng gọi hai trường hợp giam giữ này là tùy tiện và phê phán sự thiếu minh bạch xung quanh các phiên tòa này.

“Chúng tôi vô cùng lo lắng vì sự thiếu minh bạch hoàn toàn xung quanh những phiên tòa này và chúng tôi tiếp tục cố gắng để chấm dứt ngay lập tức việc tùy tiện giam giữ họ,” Ngoại trưởng Garneau nói.

“Thế giới đang chú ý đến các vụ việc và các phiên tòa này và tôi muốn cảm ơn các đối tác quốc tế của chúng tôi đã tiếp tục ủng hộ và đoàn kết.”

Ngoại trưởng Garneau cho biết, trong thời gian tới giới chức trách Canada sẽ tiếp tục đòi quyền tiếp cận lãnh sự cho Kovrig và Spavor theo các hiệp định quốc tế về quan hệ lãnh sự.

Trong một tuyên bố hôm 19/3, phát ngôn viên của Đại sứ quán Trung Quốc gọi những phát biểu của ngoại trưởng Garneau là ‘đạo đức giả và kiêu ngạo’ vì Canada đã giam giữ bà Mạnh.

“Chúng tôi kêu gọi phía Canada hết sức tôn trọng chủ quyền tư pháp của Trung Quốc và ngừng đưa ra những phát biểu vô trách nhiệm và can thiệp vào việc Trung Quốc xử lý các vụ án theo quy định của pháp luật dưới hình thức hình thức nào. Phía Canada phải ngay lập tức sửa chữa những sai lầm của mình và trả tự do cho Mạnh Vãn Chu và bảo đảm để bà được trở về Trung Quốc an toàn,” tuyên bố viết.

Phát biểu với báo giới hôm 19/3, thủ tướng Trudeau nhắc tới sự ủng hộ của các quốc gia khác cũng đã chỉ trích việc giam giữ hai công dân Canada.

“Trung Quốc cần hiểu rằng với việc giam giữ tùy tiện và ngoại giao cưỡng bức mà họ can dự, vấn đề không chỉ là về hai người Canada, mà là về thượng tôn pháp luật, và các mối quan hệ với rất nhiều quốc gia phương Tây,” ông nói.

Thủ tướng Trudeau không cho biết ông có kỳ vọng Hoa Kỳ nêu ra hai vụ bắt giữ này trong các cuộc hội đàm quan chức Trung Quốc diễn ra ở Alaska hay không.

“Tôi có thể bảo đảm với quý vị rằng Hoa Kỳ tiếp tục ưu tiên vụ này vì đây là điều quan trọng không chỉ đối với chúng tôi mà đối với họ về mặt thượng tôn pháp luật và sự ủng hộ của công dân trên toàn thế giới,” thủ tướng Trudeau nói.

Phiên tòa trùng với thời điểm hội đàm Mỹ-Trung

Giới quan sát cho rằng việc Trung Quốc có thể kết tội hai công dân Canada rốt cuộc có thể tạo điều kiện dẫn tới một thỏa thuận ngoại giao, mà qua đó họ được trả tự do và đưa trở lại Canada.

Ngày xét xử được công bố ngay khi Hoa Kỳ và Trung Quốc đang chuẩn bị tổ chức các cuộc hội đàm cấp cao ở Alaska, lần đầu tiên kể từ khi tổng thống Mỹ Joe Biden nhậm chức.

Hôm 18/3, Trung Quốc đã phủ nhận có liên quan tới các cuộc hội đàm đó.

Trước khi phiên tòa diễn ra, Hoa Kỳ đã bày tỏ sự ủng hộ đối với hai công dân Canada.

“Hoa Kỳ vô cùng quan ngại trước các tin tường thuật rằng chính quyền Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa sắp bắt đầu xét xử các công dân Canada Michael Spavor và Michael Kovrig, lần lượt vào ngày 19 và 22 tháng 3,” Katherine Brucker, đại biện Hoa Kỳ tại Ottawa, nói trong một tuyên bố.

“Chúng tôi sát cánh với Canada trong việc kêu gọi trả tự do ngay lập tức cho họ và tiếp tục lên án việc thiếu các biện pháp bảo vệ tố tụng tối thiểu trong suốt hai năm họ bị giam giữ một cách tùy tiện.”

“Tổng thống [Hoa Kỳ] [Joe] Biden và [Ngoại trưởng Antony] Blinken đã nói rằng trong việc giải quyết các vụ việc của Michael Kovrig và Michael Spavor, Hoa Kỳ sẽ đối xử với hai người này như thể họ là công dân Hoa Kỳ,” đại biện Nickel cho biết.

Hơn 50 quốc gia đã ký một tuyên bố hồi tháng 2 để lên án việc giam giữ tùy tiện các công dân nước ngoài vì mục đích chính trị.

Tổng hợp từ Thomson Reuters 18/3 & 22/3/2021, CTV 19/3/2021.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

-Advertising-
-Advertising-

Dự Báo Thời Tiết

Toronto
clear sky
27.3 ° C
30 °
24.5 °
38 %
1.3kmh
1 %
Wed
27 °
Thu
27 °
Fri
28 °
Sat
30 °
Sun
27 °

Hot Topics

Bài Liên Quan

%d bloggers like this: