Home » Thời Sự » Bình Luận » “Quyền Lực Vô Biên” Của Tập Cận Bình Có Dấu Hiệu Rạn Nứt?
Chủ tịch Tập Cận Bình và Thủ tướng Lý‎ Khắc Cường (Ảnh: Johannes Eisele/AFP/Getty Images)

“Quyền Lực Vô Biên” Của Tập Cận Bình Có Dấu Hiệu Rạn Nứt?

Tại Bắc Kinh, vài tuần trở lại đây liên tục xuất hiện những tin đồn nói rằng vị lãnh đạo “quyền lực vô biên” của Trung Quốc Chủ tịch Tập Cận Bình, đã gặp rắc rối lớn. Tờ The Guardian của Anh ngày 4/8 cho biết cuộc chiến thương mại dai dẳng với Mỹ, sự chững lại của nền kinh tế Trung Quốc và vụ bê bối y tế liên quan đến việc phát hiện hàng nghìn loại vắc-xin dùng cho trẻ em bị phát hiện là hàng giả được xem là những nguyên nhân chính dẫn tới các “rắc rối”.

Theo The Guardian, tên của Chủ tịch Tập Cận Bình bỗng dưng biến mất trên tờ Nhân dân Nhật báo của Trung Quốc trong một thời gian ngắn, thay vào đó là những bài báo nói về các hoạt động của Thủ tướng Lý Khắc Cường. Thậm chí ngày 13/7 vừa qua, trên mạng đã xuất hiện thông tin cho rằng cuộc nổ súng ngay tại trung tâm thủ đô Bắc Kinh là một âm mưu đảo chính bất thành. Một câu nói đầy ẩn ý đã xuất hiện trên mạng: “Số 1 sẽ nghỉ. Đại Dương sẽ nắm quyền bính”, ám chỉ một đối thủ chính trị sẽ lên thay thế.

Hiện nay, Chủ tịch Tập Cận Bình vẫn nắm trọn quyền kiểm soát cả Chính phủ và Đảng Cộng sản Trung Quốc, các báo chí nhà nước vẫn tiếp tục đưa tin dày đặc về các hoạt động của ông như thường lệ. Tuy nhiên, những tin đồn xuất hiện được cho là dấu hiệu không bình thường đối với nhà lãnh đạo quyền lực nhất của Trung Quốc trong nhiều thập kỷ qua. Nhà phân tích chính trị Hong Kong Lee Yee viết trên trang mạng của tạp chí China Heritage: “Những tin đồn như vậy có thể không có cơ sở đáng tin cậy, song sự xuất hiện của tin đồn phản ánh thực tế là mâu thuẫn trong giới chóp bu Đảng Cộng sản Trung Quốc đang gia tăng”.

Giáo sư luật Xu Zhangrun, hiện làm việc tại Đại học Thanh Hoa, vừa có một bài viết trực tiếp chỉ trích Chính phủ Trung Quốc dưới sự dẫn dắt của Chủ tịch Tập Cận Bình. Bài viết có tiêu đề “Nỗi kinh sợ hiện hành và những hy vọng” nhanh chóng được lan truyền trên mạng. Trong bài viết, tác giả không nêu đích danh Chủ tịch Tập Cận Bình mà dùng cụm từ thay thế “vị quan chức”, chỉ trích nhân vật này đã đi ngược các cuộc cải cách mà Trung Quốc đã theo đuổi nhiều năm qua, và đưa Trung Quốc trở lại thời kỳ toàn trị, một kiểu độc tài mà Trung Quốc đã trải qua dưới thời Mao Trạch Đông. Bài viết có đoạn: “Sau 40 năm thực hiện cải cách, chỉ trong chốc lát chúng ta lại quay trở lại chế độ cổ xưa”. Giáo sư Xu Zhangrun kêu gọi chế độ khôi phục nguyên tắc nhiệm kỳ có thời hạn, một nguyên tắc mà Chủ tịch Tập Cận Bình vừa xóa bỏ hồi đầu năm nay, và yêu cầu chấm dứt những hành động tuyên truyền sùng bái cá nhân vây quanh nhà lãnh đạo Trung Quốc. Ông viết: “Đảng đang có những bước đi nhằm tạo ra một thần tượng mới, và việc xây dựng thần tượng cho mình đã khiến thế giới nhìn Trung Quốc như một chế độ toàn trị hiện đại”.

Giáo sư Xu chỉ là một trong một số nhiều trí thức Trung Quốc gần đây đã lên tiếng thể hiện sự bất bình. Trong một bài báo đăng hồi tháng 6 vừa qua, Zi Zhongyun, một học giả nghiên cứu chính trị quốc tế, cho rằng chiến tranh thương mại Mỹ-Trung nảy sinh là do chính quyền của Tập Cận Bình đã thất bại trong việc tiến hành các cải cách kinh tế phù hợp. Giáo sư Wenguang Sun, từng làm việc tại Đại học Sơn Đông, hiện đã nghỉ hưu, cho rằng Chủ tịch Tập Cận Bình cần giảm bớt hoạt động đầu tư cho các dự án ở nước ngoài, nhất là những dự án thuộc sáng kiến “Vành đai và con đường” (Nhất đới nhất lộ), và thay vào đó là thúc đẩy đầu tư trong nước.

Willy Lam, nhà nghiên cứu cấp cao của Viện Jamestown, bình luận: “Lần đầu tiên kể từ khi lên nắm quyền vào năm 2012, Tập Cận Bình phải đối mặt với cuộc tấn công từ trong chính nội bộ đảng và từ những người trí thức theo chủ nghĩa tự do”. Cuộc tấn công nhắm vào nhà lãnh đạo Trung Quốc diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau. Một nhóm cựu sinh viên của trường Đại học Thanh Hoa vào ngày 1/8 vừa qua đã gửi một bức thư ngỏ kêu gọi sa thải Giáo sư Hu Angang của trường do ông này đã viết “Trung Quốc đang nổi lên trở thành cường quốc đứng đầu thế giới”.

Giáo sư Hu Angang, người đã viết hàng loạt bài báo khẳng định Trung Quốc đã vượt Mỹ về sức mạnh kinh tế và kỹ thuật hiện đại, là một trong số những người luôn tán dương những tuyên bố của Tập Cận Bình cho rằng Trung Quốc đã bước vào thời đại mới về sức mạnh quyền lực trên thế giới, điều trái ngược hoàn toàn với những người tiền nhiệm của ông luôn rất kín tiếng về những tham vọng toàn cầu của Trung Quốc. Trong thư, các cựu sinh viên Đại học Thanh Hoa viết: “Giáo sư Hu Angang đã cố tình diễn giải sai các chính sách của chính phủ, gây ra những hiểu lầm trong công chúng, và khiến các quốc gia phải đặc biệt thận trọng với Trung Quốc trong khi các nước láng giềng thì thấy sợ Trung Quốc. Tất cả những điều này đã gây tổn hại cho đất nước và nhân dân chúng ta”.

Những chỉ trích kể trên được cho là sự phản kháng gián tiếp đối với chính sách đối ngoại quyết đoán hơn mà nhà lãnh đạo Trung Quốc thúc đẩy. Theo giới phân tích, những người phản đối đã dùng những khó khăn về kinh tế, những thất bại và khúc mắc trong đàm phán thương mại với Mỹ làm cái cớ để đặt ra câu hỏi về chính sách đối ngoại của ông.

Những bất đồng chính kiến này khó có khả năng lật đổ được Tập Cận Bình, nhưng có thể sẽ cản trở và xói mòn quyền lực tuyệt đối mà ông đang nắm giữ đối với Đảng và chính phủ. Nhà nghiên cứu Willy Lam bình luận: “Địa vị của Tập Cận Bình vẫn an toàn” nhưng “quyền lực của Tập, ở chừng mực nào đó, bị suy giảm”.

Dấu hiệu “bất thường” tại Bắc Đới Hà

Bắc Đới Hà. (Ảnh: Kyodo)

 

Truyền thông nhà nước Trung Quốc đã đưa ra dấu hiệu đầu tiên cho thấy hội nghị của các lãnh đạo cấp cao đang diễn ra tại khu nghỉ dưỡng Bắc Đới Hà, thông qua bản tin cho biết Trưởng ban Tổ chức Trung ương Trung Quốc Trần Hy đã tới thăm các viên chức đang nghỉ hè tại đây.

Theo truyền thống, vào mùa hè hàng năm, các lãnh đạo cấp cao của Trung Cộng tới khu nghỉ dưỡng ven biển này để thảo luận về việc sắp xếp nhân sự và chính sách trong các cuộc họp kín.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Thủ tướng Lý Khắc Cường đã không xuất hiện trên bản tin thời sự buổi tối kể từ đầu tháng 8 này như thường lệ, một dấu hiệu cho thấy có thể họ đang ở Bắc Đới Hà.

Trong một bản tin ngắn vào tối 4/8, hãng thông tấn Tân Hoa xã cho biết ông Trần Hy, người giám sát các quyết định nhân sự của Đảng Cộng sản cầm quyền, được Tập Cận Bình giao phó tới thăm “các viên chức đang nghỉ hè” tại Bắc Đới Hà. Bản tin cho biết Phó Thủ tướng Hồ Xuân Hoa đã tháp tùng ông Trần Hy.

Kỳ nghỉ dưỡng này thường được Đảng Cộng sản Trung Quốc giữ bí mật. Đây là cuộc họp đầu tiên kể từ khi Tập Cận Bình củng cố quyền lực của ông với việc loại bỏ giới hạn nhiệm kỳ chủ tịch nước vào đầu nhiệm kỳ 5 năm lần thứ 2 hồi tháng 3/2018.

Kể từ đó, ông đã đối mặt với cuộc chiến thương mại leo thang với Mỹ, các vấn đề phát triển trong Sáng kiến “Vành đai và con đường” (Nhất đới nhất lộ) và sự băn khoăn trong giới lãnh đạo chính trị về quan điểm ngày một mang tính chủ nghĩa dân tộc của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Một số nguồn tin giấu tên có quan hệ với giới lãnh đạo và các nhà ngoại giao nước ngoài đã tiết lộ với Reuters rằng hội nghị Bắc Đới Hà có thể diễn ra vào đầu tháng 8. Cuộc tiếp đón tiếp theo của Tập Cận Bình với nhà lãnh đạo nước ngoài sẽ chỉ diễn ra vào giữa tháng 8/2018 khi ông có cuộc hội đàm với Thủ tướng Malaysia Mahathir Mohamad.

Văn phòng Thông tin Hội đồng Nhà nước (SCIO) – văn phòng người phát ngôn của Đảng – đã không trả lời yêu cầu bình luận. Bắc Đới Hà, cách Bắc Kinh khoảng 2 tiếng đi tàu cao tốc về phía Đông, là địa danh ghi dấu lịch sử Đảng Cộng sản Trung Quốc, dù nhiều nguồn tin thân cận với giới lãnh đạo cho biết ông Tập không ưa thích địa điểm này.

Các nguồn tin nội bộ tiết lộ với tờ Bình Quả của Hong Kong hôm 14/7 rằng “các sai lầm lớn” của các quan chức trong Đảng sẽ là chủ đề hàng đầu trong chương trình nghị sự tại Bắc Đới Hà.

Sau nhiều tuần nền kinh tế Trung Quốc chịu ảnh hưởng tiêu cực do tác động của cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung, cũng như các bê bối xung quanh vụ vaccine kém chất lượng, hiện có nhiều chủ đề được đưa ra thảo luận trong ban lãnh đạo Đảng.

Việc đưa tin gần đây của truyền thông nhà nước và cuộc họp chính trị được ông Tập nhanh chóng triệu tập với 25 thành viên cấp cao trong Đảng vừa qua khiến các nhà quan sát đồn đoán rằng giới lãnh đạo Đảng không hài lòng với cách ông Tập xử lý cuộc chiến thương mại.

Luo Yu, một cưu sĩ quan quân đội và là “Thái tử Đảng”, hôm 20/7 cho biết ông dự đoán rằng cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung sẽ là chủ đề chính được thảo luận, trong bối cảnh có nhiều tranh cãi trên mạng về ông Tập đang lan tràn trên mạng Internet.

Trong khi đó, việc lựa chọn ông Trần Hy để tới thăm các “viên chức đang nghỉ hè” là điều bất thường bởi trong các năm trước, thông thường Bí thư Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc chịu trách nhiệm việc này.

Vị trí này hiện do ông Vương Hộ Ninh nắm giữ, một chiến lược gia chính trị của Tập Cận Bình và là thành viên Ban thường vụ Bộ Chính trị Trung Quốc.

Tuy nhiên, tháng 7/2018, truyền thông Trung Quốc đưa tin rằng ông Vương có thể đang gặp vấn đề sau khi xuất hiện nhiều tranh cãi trong Đảng về cuộc chiến thương mại, bởi ông Vương là người lên kế hoạch nhiều chiến dịch tuyên truyền lớn của Đảng.

Lợi ích gia tộc: tuyến chính trong đấu tranh quyền lực ở Trung Quốc

Bình Quả, nhật báo có quan điểm chống Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) của Hong Kong, ngày 6/8 đăng bài viết cho rằng khác với trước đây là hình thái ý thức, trên chính trường Trung Quốc hiện nay, lợi ích gia tộc đã trở thành tuyến chính đấu tranh quyền lực của “Thế hệ Đỏ thứ hai” (chỉ con của các tiền bối cách mạng) trong nội bộ cấp cao ĐCSTQ.

Vương Hộ Ninh, trái, và Tập Cận Bình. (Ảnh: Reuters)

 

Giới quan sát chính trị Trung Quốc cho biết thời gian gần đây, chính trường Trung Quốc xuất hiện một loạt dấu hiệu bất thường, chương trình thời sự của CCTV (Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc) đang phát trực tiếp thì bất ngờ xuất hiện người mặc áo đen chắn trước ống kính, truyền thông chính thống ngầm phê phán Tập Cận Bình sùng bái cá nhân, thế lực phản đối bất ngờ tấn công “hạt nhân lãnh đạo” của đảng…  Hiển nhiên, đấu tranh quyền lực trong nội bộ cấp cao ĐCSTQ thời đại Tập Cận Bình vẫn giống như thời kỳ Mao Trạch Đông, được tiến hành trong “hộp đen”. Có điều, các bậc tiền bối cách mạng đấu tranh là do bất đồng về hình thái ý thức (tức là giữa đường lối chủ nghĩa xã hội và đường lối chủ nghĩa tư bản). Tuy nhiên cho đến nay, “Thái tử đảng”, tức “Thế hệ Đỏ thứ hai” tranh giành quyền lực không còn liên quan nhiều đến hình thái ý thức, mà chính là lợi ích gia tộc. Theo đó, cơn bão chống tham nhũng khiến “máu chảy đầu rơi” trên chính trường Trung Quốc sẽ còn khốc liệt hơn.

Chuyên gia bình luận thời sự nổi tiếng của Hong Kong, Lưu Nhuệ Thiệu nêu rõ, Tập Cận Bình dường như đang vấp phải một liên minh gây sức ép của thế lực phản đối trong đảng, trước tiên là dư luận, sau đó là tấn công bên sườn, từng bước đạt được mục đích chính trị. Từ Thời kỳ Mao Trạch Đông đã là như vậy, thời kỳ Giang Trạch Dân cũng như vậy và đến nay, thời kỳ Tập Cận Bình cũng không hề thay đổi. Năm 1971, công cuộc “Đại Cách mạng Văn hóa” được tiến hành, nhân vật số hai lúc đó là phó Chủ tịch Trung ương Đảng kiêm Bộ trưởng Quốc Phòng, Lâm Bưu (Lin Biao) lên máy bay rồi bỏ trốn sang Liên Xô, do máy bay bị rơi ở biên giới Nội Mông Cổ, nên toàn bộ những người trên máy bay đã tử nạn. Một năm sau, Mao Trạch Đông nói với khách quốc tế rằng, Lâm Bưu âm mưu đảo chính cướp chính quyền.

Ngày 9/9/1976, Mao Trạch Đông qua đời. Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Diệp Kiếm Anh (Ye Jianying), Thủ tướng Hoa Quốc Phong (Hua Guofeng), Phó Thủ tướng Lý Tiên Niệm (Li Xiannian) và Chủ nhiệm văn phòng Trung ương Uông Đông Hưng (Wang Dongxing) ngày 6/10/1976 đã phát động chính biến, lần lượt bắt giữ Vương Hồng Văn (Wang Hongwen), Trương Xuân Kiều (Zhang Chunqiao), Giang Thanh (Jiang Qing) và Diêu Văn Nguyên (Yao Wenyuan), từ đó “Tứ nhân bang” quyền khuynh một thời chính thức tan dã.  Tuy nhiên, lãnh đạo ĐCSTQ phong tỏa thông tin, giấu kỹ mọi chuyện, ba ngày sau người dân nghe trộm được thông tin trên đài VOA mới biết sự thay đổi động trời này.

Chuyên gia Lưu Nhuệ Thiệu nêu rõ, thời kỳ Mao Trạch Đông, Đặng Tiều Bình, đấu tranh trong nội bộ cấp cao ĐCSTQ là tranh chấp đường lối, tranh chấp giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản. Mao Trạch Đông đấu với Lưu Thiếu Kỳ (Liu Shaoqi), cũng có thể coi là đấu tranh giữa phái bảo thủ và phái cải cách, hay đấu tranh giữa Trần Vân (Chen Yun) với Đặng Tiểu Bình cũng là như vậy. Khi nguyên lão ĐCSTQ lần lượt rời khỏi tuyến đầu chính trường, “Thế hệ Đỏ thứ hai”, tức “Thái tử đảng” dần độc chiếm chính trường, tranh cãi hình thái ý thức nhạt dần, đấu tranh quyền lực của “Thế hệ Đỏ thứ hai” đã công khai đưa lợi ích gia tộc lên tuyến đầu.

Hiện nay, bản thân Tập Cận Bình là “Thế hệ Đỏ thứ hai”, thành viên “Thái tử đảng”, Tập Cận Bình giương cao ngọn cờ chống tham nhũng, sau khi lên nắm quyền trước tiên đã hạ bệ cựu Ủy viên Thường vụ bộ Chính trị Chu Vĩnh Khang do ông này bắt tay với cựu Bí thư Thành ủy Trùng Khánh Bạc Hi Lai (Bo Xilai) âm mưu tiến hành chính biến. Gần đây, Tập Cận Bình “bắn tỉa” các đầu sỏ tài chính cũng là “Thế hệ Đỏ thứ hai” Ngô Tiểu Huy, cháu rể của nguyên lão Đặng Tiểu Bình và là cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn bảo hiểm An Bang, bị cáo buộc huy động vốn trái pháp, thực hiện hành vi lừa đảo và bị xử 18 năm tù giam.

Chưa hết, Tiêu Kiến Hoa (Xiao Jianhua) cũng là nhân vật quyền quý của “Thái tử đảng”, ngày 27/1/2017 đã bất ngờ bị một số người lạ mặt bắt và đưa đi từ khách sạn Four Seasons Hong Kong được áp giải về Trung Quốc để phục vụ cho cuộc điều tra, đến nay vẫn không rõ tung tích. Thêm một ví dụ khác, người sáng lập Tập đoàn Bảo Đức (Đại Liên, Liêu Ninh) với tên gọi Từ Minh (Xu Ming) được nhìn nhận là người làm công cho Bạc Hi Lai, bị khép tội lừa đảo và bị bắt vào tù, cuối cùng bị chết trong nhà tù Vũ Hán khi mới 44 tuổi.

Một loạt những vụ thanh trừng “Thế hệ Đỏ thứ hai”, nhằm vào các đầu sỏ tài chính dưới danh nghĩa chống tham nhũng đã đủ để chứng minh rằng đấu tranh quyền lực giữa “Thế hệ Đỏ thứ hai” trên chính trường Trung Quốc hiện nay đã không còn là do bất đồng đường lối mà là tranh giành lợi ích gia tộc.

Khương An

Tổng hợp từ Reuters, The Guardian, Apple Daily

Advertisements

Check Also

Khuynh hướng bảo thủ đang thắng thế sẽ có ảnh hưởng gì đối với cuộc bầu cử địa phương tại Ontario?

Năm 2018 coi như được mùa Bầu cử. Riêng tại Ontario sau cuộc Bầu cử …

Chiến Lược Các Đảng Phái Trong Mùa Bầu Cử Tỉnh Bang Ontario 2018

Cuộc chạy đua đầy sôi động để giành chiếc ghế Thủ Hiến Tỉnh bang Ontario …

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: