Những điều cần biết về thuế

0 964

Get real time updates directly on you device, subscribe now.

Luân Lê CPA, MBA, Master of Finance

Phóng viên của Thời Mới đã gặp và phỏng vấn ông Luân Lê (CPA, MBA, Master of Finance) thành viên Hiệp hội Kế toán Công Chứng Chuyên Nghiệp Ontario (Chartered Professional Accountants, Ontario), hiện là Giám đốc điều hành TaxCare Profesional Corporation, về những vấn đề cơ bản và cập nhật thuế thu nhập cá nhân (personal income tax) cũng như thuế thu nhập doanh nghiệp (corporate income tax) cho mùa khai thuế 2017.

THỜI MỚI (TM) Chào ông, cá nhân nào cần phải khai thuế thu nhập Canada và vì sao?

Ông Luân Lê (LL) Cá nhân, nếu được cho là cư trú (resident) tại Canada, cho dù có thu nhập hay không thì theo luật phải có nghĩa vụ kê khai thuế hàng năm. Đây không chỉ là nghĩa vụ mà còn là quyền lợi của mỗi người. Nếu không khai thuế, bạn có thể mất một số quyền lợi về tax credits cũng như benefits.

[TM] Như vậy CRA (Canada Revenue Agency) sử dụng tình trạng cư trú (residence status) để xác định trách nhiệm kê khai thuế thu nhập hàng năm của mỗi cá nhân. Tiêu chí nào để xác định tình trạng cư trú, thưa ông?

[LL] Để xác định tình trạng cư trú của mỗi cá nhân, CRA dùng những mối ràng buộc cư trú (residential ties). Có 2 nhóm mối ràng buộc chính. Nhóm mối ràng buộc mạnh (significant ties) là có nhà, có vợ/chồng hay người phụ thuộc đang sống ở Canada. Nhóm ràng buộc thứ 2 là có tài sản cá nhân như xe cộ, tài khoản ngân hàng, thẻ tín dụng, thành viên của một hiệp hội, bằng lái xe…

[TM] Lấy ví dụ, gia đình gồm vợ chồng và một con nhỏ. Sau khi landing ở Ontario và lấy thẻ PR, người chồng quay về Việt Nam để tiếp tục làm việc (có thu nhập). Như vậy người chồng có phải kê khai thuế hay không? Và kê khai thu nhập nào?

[LL] Xét về residential ties, người chồng có trách nhiệm phải kê khai thuế Canada hàng năm. Khi đó, thu nhập kê khai là thu nhập worldwide từ tất cả các nguồn. Tất nhiên, phần thuế đã đóng cho thu nhập có được từ nước có ký Hiệp định tránh đánh thuế hai lần với Canada (Tax treaty) sẽ được cấn trừ với số thuế sẽ phải đóng ở Canada.

[TM] Xin ông nói rõ hơn về những quyền lợi mà cá nhân được hưởng khi kê khai thuế thường xuyên?

 

[LL] Việc kê khai thuế thường xuyên hàng năm giúp mỗi cá nhân có những quyền lợi như sau:

  • Claim được hoàn trả thuế từ chính phủ (refund) nếu trong năm mình đã trả quá (overpaid) số tiền thuế mình đáng ra chỉ đóng trong năm. Ví dụ bạn đi làm contracting chỉ 6 tháng trong năm từ tháng 1 đến tháng 6, nhận income bằng cheuque. Khi quyết toán khai thuế cuối năm, bạn có cơ hội nhận được refund cho phần thuế bạn đã trả dư.
  • Nhận được những khoảng tax credits như sales tax credit của liên bang (GST/HST credit) hay Ontario Trillium benefits (OTB), cho dù bạn không có income trong năm. Vì lẽ đó, CRA họ gọi là “Income Tax and Benefit Return”
  • Nhận được hoặc tiếp tục nhận được Canada Child Benefit (CCB) và Ontario Child Benefit (OCB). Nếu hằng năm bạn không kê khai thuế thu nhập, CRA sẽ không biết thu nhập của hộ gia đình bạn (household income) bao nhiêu để tính CCB cho bạn.
  • Chuyển được phần tax credit từ học phí (tuition fee) mà bạn chưa dùng tới trong năm kê khai thuế để giảm phần thuế có thể phải đóng trong tương lai.
Hình minh họa của StockStudio

 

[TM] Luật thuế thu nhập cá nhân của Canada cực kỳ phức tạp và chính sách thuế thay đổi hằng năm. Tuy nhiên để độc giả Thời Mới muốn biết một cách tổng quát về nó. Ông có thể chia sẻ những đặc tính chủ yếu của thuế thu nhập cá nhân Canada?

Đặc tính đầu tiên của thuế thu nhập cá nhân đó là hệ thống tính thuế lũy tiến từng phần (progressive tax hay còn gọi là marginal tax). Nói nôm na là, một cá nhân có thu nhập càng cao (tax bracket) thì chịu thuế suất (tax rate %) càng cao.

Đặc tính thứ 2 là khai thuế gộp chung cả phần thuế liên bang Federal và tỉnh bang Provincial (combined tax return). Ngoại trừ Quebec, mỗi cá nhân khi kê khai thuế thu nhập của mình hàng năm đều phải kê khai cả phần thuế liên bang và tỉnh bang chung với nhau.

Đặc tính thứ 3 là ngoại trừ Quebec, CRA thu thuế cả của cả chính phủ liên bang và tỉnh bang. Tức là nếu bạn nợ tiền thuế của cả liên bang và tỉnh bang, bạn chỉ nộp một lần cho CRA.

Đặc tính thứ 4 là tự đánh giá (self-assessment). Mỗi cá nhân có trách nhiệm và nghĩa vụ kê khai thuế thu nhập hàng năm cho CRA. Với Quebec, cá nhân phải kê khai hồ sơ thuế cho riêng liên bang và tỉnh bang.

[TM] Ông có thể cập nhật những thay đổi mới nhất về thuế thu nhập cá nhân 2017?

Vài thay đổi nổi bật mà các bạn nên chú ý khi khai thuế 2017. Đó là:

  • Kê khai thuế 2017 sẽ không còn claim hai khoản chi phí “Children’s Arts Amount” và “Children’s Fitness Amount” cho các hoạt động liên quan đến nghệ thuật và thể thao, để lấy được tax credit.
  • Kể từ July 1, 2017 cá nhân sẽ không còn được claim khoản chi phí đi lại công cộng “Public transit amount” để lấy được tax credit. CRA chỉ chấp nhận khoản chi phí này từ January 1 đến June 30, 2017.
  • Kể từ January 1, 2017 tax credit nhận được từ liên bang (Federal) cho những khoản claim học phí (tuition amount), sách vở (textbook) đã bị bãi bỏ. Tuy nhiên tiêu chí để có thể claim tuition amount được mở rộng ra cho các khóa học nâng tao tay nghề.
  • Kể từ January 1, 2017 Canada đã gộp chung 3 khoản tax credits “the caregiver credit”, “the family caregiver credit” and “the credit for infirm dependants age 18 or older” thành một khoản tax caredit duy nhất gọi là “Canada Caregiver Credit – CCC”. Bạn có thể claim CCC nếu bạn đang hỗ trợ vợ/chồng, con cái của vợ/chồng và người thân nếu chẳng may họ bị suy yếu về thể chất lẫn tinh thần (physical or mental impairment).
Hình: iStock Photos

 

[TM] Hạn chót kê khai và nộp thuế thu nhập cá nhân hàng năm là khi nào, thưa ông?

[LL] Thông thường, hạn chót kê khai và nộp thuế thu nhập cá nhân là April 30. Với cá nhân làm business riêng dưới dạng self-employed, thời hạn kê khai thuế là June 15 hằng năm. Tuy nhiên, sau khi kê khai thuế nếu họ nợ thuế thì thời hạn nộp thuế là April 30.

[TM] Nếu chậm kê khai và nộp thuế thì CRA sẽ xử ký ra sao, thưa ông?

[LL] Nếu bạn nợ thuế và không kê khai thuế đúng deadline như trên, CRA sẽ phạt 5% trên số tiền bạn nợ cộng với 1% trên số tiền bạn nợ cho mỗi tháng bạn nộp trễ (tối đa 12 tháng).

Ngoài phị phạt do nộp chậm, CRA sẽ tính lãi (interest) trên số tiền bạn nợ kể từ ngày deadline (April 30). Tiền lãi sẽ tính dồn hàng ngày (compound daily interest).

[TM] Vì lý do nào đó, một cá nhân không kê khai thuế thu nhập cá nhân hàng năm. Vậy họ có thể kê khai thuế cho những năm trước kia không?

[LL] Về nguyên tắc bạn có thể kê khai thuế những năm trước mà bạn chưa làm (khai trễ). Nhưng nếu bạn khai lại thuế cho những khoản hoàn lại (refund) từ CRA, bạn chỉ có thể khai lại trong vòng 10 năm tính từ năm bạn khai. Ví dụ, năm 2018 bạn chỉ có thể khai cho những năm kể từ 2008.

Bạn chỉ có thể khai thuế điện tử (electronically) từ phần mềm tính thuế bắt đầu từ năm 2014. Khai thuế cho những năm trước 2014, bạn phải khai bằng giấy (paper).

[TM] Giả sử cá nhân đã khai thuế hàng năm và muốn đổi một số nội dung đã khai. Liệu họ có thể thay đổi được không?

[LL] Được. CRA cho phép bạn thay đổi nội dung cho những khai thuế của 10 năm tính từ năm bạn yêu cầu thay đổi. Bạn chỉ có thể làm việc này sau khi bạn nhận được Notice of Assessment với kết quả khác với cái bạn mong đợi. Sau khi bạn nộp thay đổi, CRA sẽ gởi lại Notice of Reassessment và giải thích sự thay đổi (nếu có) và cả lý do không chấp nhận.

[TM] Sau khi khai thuế xong, cá nhân phải giữ giấy tờ khai thuế trong bao lâu?

[LL] Cá nhân có trách nhiệm tự khai thuế thu nhập của mình và giữ những giấy tờ liên quan (supporting documents) trong vòng 6 năm. CRA có thể yêu cầu bạn cung cấp  những chứng từ này khi họ có nghi vấn và yêu cầu audit, nhất là những giấy tờ mà bạn claim deductions hay tax credits.

Lời khuyên là ngoài việc giữ bản gốc các giấy tờ khai thuế, bạn nên scan toàn bộ và lưu trên Google Drive để tiện cho việc truy xuất sau này.

[TM] Chuyển qua thuế thu nhập doanh nghiệp. Theo ông thì nên mở business dưới dạng sole-propreitor hay incorporation?

[LL] Mỗi loại hình business (type of businesses) đều có ưu và nhược điểm riêng, tùy theo ngành nghề, quy mô business và mong muốn của chủ doanh nghiệp. Sole-proprietor chỉ phù hợp với quy mô business tương đối nhỏ. Thu nhập bạn nhận được từ sole-proprietor sẽ cộng vào thu nhập cá nhân khác (nếu có) để CRA tính thuế. Mà cá nhân có thu nhập càng cao thì bị đánh thuế càng nhiều. Hơn nữa, chủ business dưới dạng sole-proprietor phải chịu trách nhiệm vô hạn (unlimited liabilities) cho những khoản nợ nếu chẳng may họ gặp phải.

Với business dưới incorporation (dù là một chủ), bạn có nhiều cơ hội để làm tax planning, hoãn thuế (tax deferral), income splitting…và hưởng thuế suất thu nhập doanh nghiệp ưu đãi dành cho công ty CCPC (Canadian Controlled Private Corpotation).

[TM] Tiêu chí nào để doanh nghiệp được xem là CCPC, thưa ông ?

[LL] Thường thì có 3 tiêu chí chính để xác định công ty có thuộc diện CCPC hay không: 1. Đó là công ty tư nhân (private corporation chứ không phải public corporation niêm yết trên thị trường chứng khoán). 2. Đó là công ty được thành lập tại Canada và 3. Công ty không chịu sự kiểm soát trực tiếp cũng như gián tiếp bởi một hay nhiều người không phải là resident (non-resident persons).

[TM] Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp (corporate income tax) dành cho công ty thuộc diện CCPC là hiện tại bao nhiêu?

[LL] Chính phủ Canada luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Công ty CCPC có taxable capital employed dưới $10 triệu sẽ hưởng được phần small business deduction và hiện có thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp là 15% (Ontario, của cả Federal và Provincial). Mức thuế suất này sẽ giảm còn 14.5% cho năm tính thuế 2018.

Chính phủ Canada đang mong muốn giảm thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp vừa và nhỏ nhằm cạnh tranh với các nước phát triển khác.

[TM] Với chủ doanh nghiệp, họ có thể claim những loại chi phí nào?

[LL] Về nguyên tắc, bất kỳ khoản chi phí nào của doanh nghiệp chi ra để tạo income thì chủ doanh nghiệp đều có thể claim được. Riêng với chi phí ăn uống tiếp khách, CRA chỉ cho khấu trừ tối đa 50% trên tổng chi phí hợp lý.

[TM] Câu hỏi cuối cùng là ông hãy cho lời khuyên cho cá nhân và chủ doanh nghiệp trong mùa khai thuế này?

[LL] Hãy chuẩn bị đầy đủ những hồ sơ khai thuế, nhất là những giấy tờ mà bạn claim deductions hay tax credits. Nếu có gì chưa rõ, hãy liên hệ Chartered Accountant mà bạn tin tưởng vào chuyên môn và chất lượng dịch vụ để được tư vấn kỹ lưỡng, nhằm tránh những phiền toái không đáng có sau này.

[TM] Xin cảm ơn ông về buổi chia sẻ hữu ích này.

Advertisements

Get real time updates directly on you device, subscribe now.

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: